Eko turizam

Do sredine XX vijeka, turistička putovanja postala su dio kulture, i većina društvenih slojeva mogla ih je priuštiti.
Početkom 60- tih godina XX vijeka, broj stranih gostiju na godišnjem nivou, u globalu, iznosio je oko 70 miliona, a sredinom 90-tih 500 miliona turista.
Godine 2000. UNWTO ( Svjetska turistička organizacija pri Ujedinjenim nacijama) prognozirala je da će do 2020. godine (ne ranije) prihodi po osnovu turističkih djelatnosti, na svjetskom nivou dostići 2 biliona US$ na godišnjem nivou, i da će 2020. godine turizam postati najunosnija grana industrije na svijetu.
legambiente-assegna-gli-oscar

Nepunih pet godina kasnije ispostavilo se da je njihova prognoza bila pretjerano pesimistična, jer je već u 2004. godini prihod po osnovu turističkih djelatnosti iznosio preko 3 biliona eura.
Međutim, dok ekonomisti sa osmjehom na licu, više nego zadovoljni ekonomskim pokazateljima, konkretno rentabilitetom ove grane industrije, preko 70% svetskog stanovništva zanemaruje jednu izuzetno bitnu činjenicu, a to je da najunosniji biznis na svijetu ima i negativnih strana među kojima se izdvaja i ugrožavanje životne sredine.

Prema procjeni Organizacije za zaštitu životne sredine pri Ujedinjenim nacijama,svaki turista dnevno, u prosjeku, baci oko 1 kg čvrstog otpada, što na godišnjem nivou prosječno iznosi oko 182 miliona tona čvrstog otpada.“Duž popularnih turističkih staza na Himalajima, planinari su pobacali smeće, a visoko u planinama prorijedili su šume, koristeći drva za pripremu hrane i zagrijevanje vode“.
(izvještaj: Rainforest Action Network)

Mnogobrojni autori upozoravaju na to da nekontrolisani turizam predstavlja ozbiljnu prijetnju za biljni i životinjski svijet. Takođe, oni nas upućuju na to da dodatni izvor opasnosti predstavlja nesavjesnost turista koji često koriste znatno više resursa nego što im je potrebno za ugodno provođenje odmora, nanoseći time ozbiljnu štetu, kako lokalnom stanovništvu, tako i planeti Zemlji.

tmp_31874-blog-181-importance-of-eco-tourism-in-india-35449758

Zašto ekoturizam?!

  • Sve više i više turista smatra da je aktivna zaštita prirode, uključujući podršku domaćim sredinama njihova odgovornost.
  • Turisti žele intimnije iskustvo, sa više autentičnosti, a ne masovni turizam i iskustvo u koje nijesu toliko uključeni.
  • 2004. godine, eko turizam na globalnom nivou je bio tri puta više u porastu od industrije turizma u cjelosti.
  • Jer donosi finansijsku korist i jačanje domaćem stanovništvu.

Ekoturizam nudi rješenja kako:
– razviti turizam na stvarno zaštićenom ili još neotkrivenom području bez opasnosti da posjetioci naruše ili izmijene izvorni karakter i izgled tog područja,

– odrediti broj posjetilaca koji osigurava kontinuitet razvoja turizma u nekom području, a bez narušavanja prirodne ravnoteže

– sagraditi nove ili koristiti postojeće smještajne objekte, osigurati snabdjevenost vodom, hranom, zbrinjavati otpad uz što manje narušavanje sklada s okolinom,
– osigurati da novac koji se potroši na putovanja bude od koristi lokalnom stanovništvu,
– edukovati putnika i stvoriti eko turistu /odgovornog putnika.
cudesne-destinacija

Osamdesetih godina XX vijeka, rođena je ideja o spasavanju prirode pomoću turizma, budući da ta grana omogućava prikupljanje izuzetne količine kapitala, a inače počiva na eksploataciji prirodnih resursa – tako je rođen ekoturizam, koji je za svega nekoliko mjeseci postao apsolutni megahit.

Ekoturzam se definiše kao: „Svrsishodno putovanje sa ciljem da se upozna kultura, kao i flora i fauna određenog područja, pri čemu se vodi računa da ekosistem tog područja ostane
netaknut, istovremeno se pruža prilika za ostvarivanje prihoda koji lokalnom stanovništvu koristi za očuvanje prirodnih resursa“.
Ekonomisti procjenjuju da udio ekoturizma u godišnjem prihodu na svjetskom nivou iznosi oko 1/3, odnosno približno oko 1 bilion eura

Razvoj ekoturizma
Ekoturizam je bio u početku samo ideja a ne disciplina, ustanovljavanje medjunarodno i nacionalno prihvaćenih principa, kao i postupaka certifikacije počelo je da bude primenjivano 1990 – ih godina.Razvoj je podrazumijevao da svaki region pod uticajem ekoturizma treba da razvije svoje sopstvene principe zasnovane na dostupnim međunarodnim materijalima.
Ekoturizam definisan kao odgovorno putovanje u oblasti prirode koja čuva životnu sredinu i kulturne vrijednosti, predstavlja veliku razvojnu šansu  Crne Gore.
ecologo4sertifikovano

Osnovu za razvoj ekoturizma kao tržišne niše crnogorskog turizma, predstavljaju zaštićena područja prirode:
1. 5 nacionalnih parkova
2. 1 rezverat biosfere
3. rezervati prirode
4. parkovi prirode
5. spomenici
6. biljne i životinjske vrsta koje su označene kao prirodne rjetkosti.
7.Morska obala
8.Unesco baština
9.Sela(koncept mreže eko sela obogacuje ove principima turizma)

Ekoturisti
Nova vrsta putnika koje je nametnuo ekoturizam u svom načinu turističkih putovanja zove se ODGOVORNI PUTNIK ili EKOTURISTA.
Ekoturista treba da doprinosi u čuvanju okoline i direktno da utiče na smanjivanje negativinih posledica koje sa sobom donosi masovni turizam.

Principi ekoturizma
Međunarodno društvo za ekoturizam, pratilo je rezultate učesnika u razvoju ekoturizma od 1991 godine i postavilo je set principa koji su prihvaćeni od strane nevladinih organizacija, preduzeća,vlada, naučnih ustanova i lokalnih zajednica.
Principi ekoturizma:
Minimiziranje negativnih uticaja na prirodu i kulturu koji mogu nanijeti štetu destinaciji,
Obrazovanje putnika o važnosti zaštite,
Naglašavanje značaja odgovornog poslovanja, koje djeluje u saradnji sa lokalnim organima vlasti i sa stanovništvom u cilju zadovoljavanja lokalnih potreba i stvaranja koristi od zaštite,
Direktni prihodi od zaštite i upravljanja prirodnim i zaštićenim oblastima,
turisti

Naglašavanjem potrebe za stvaranjem regionalnih turističkih planova zona i sa planovima upravljanja posjetama namijenjenim i regionima i oblastima prirode za koje je odlučeno da postano ekodestinacije,
Naglašavanjem upotrebe dugoročnih programa nadgledanja, da bi se procijenili i minimizirali uticaji,
Težnja za maksimiziranjem ekonomskih koristi za zemlju domaćina, lokalno preduzetništvo i zajednice, naročito za stanovništvo koje živi u i oko prirodnih i zaštićenih oblasti,
Težnja da se obezbijedi da razvoj turizma obezbijedi društvene i ekološke granice prihvatljivih promjena  određenih od strane istraživača u saradnji sa lokalnim stanovništvom,
Oslanjanje na infrastrukturu koja je razvijena u skladu sa životnom sredinom, minimiziranje upotrebe fosilnih goriva, očuvanje lokalnog, biljnog i divljeg životinjskog svijeta i uklapanje u prirodno i kulturno okruženje.

Prema iaustraliazveštaju Organizacije za zaštitu životnesredine pri Ujedinjenim nacijama, pod nazivom:
Ekoturizam-načela, praksa i strategija razvoja uz očuvanje životne sredine: „Izraz ekoturizam pojavljuje se u publikacijama mnogih koji se bave turističkom djelatnošću, a državne institucije često koriste taj pojam kako bi istakle turističku ponudu svoje zemlje(I Crna Gora opravdano koristi svoj slogan -WILD BEAUTY ), Međutim, u praksi se malo njih pridržava suštinskih načela ekoturizma.“

Dakle, u osnovi ekoturizam ne predstavlja ništa više od trijumfa preduzetničke inicijative nad zdravim razumom, zahvaljujući činjenici da većina ljudi smatra da ekoturizam predstavlja samo još jedan vid privređivanja, pa stoga ima samo jedan, primarni cilj, a to je ostvarivanje profita.
Istinski ekoturizam karakteriše dvojnost ciljeva, a to je ostvarivanje profita i zaštita i unapređenje životne sredine.

Eko turisti
TIES (Međunarodno društvo za turizam) je jednom definisao eko turizam kao „odgovorno putovanje u prirodna područja kojim se čuva okolina i unapređuje blagostanje lokalnog stanovništva“.
Neke osnovne karakteristike koje se vežu uz pojam ekoturizma i smještaja koji se ondje nalazi i nudi eko-putnicima je:
prirodno očuvani prostori, korištenje jednostavnih vrsta smještaja,  strogo pridržavanje zaštite okoline.
ecoturismo-madeira

Gost koji koristi takvu vrstu odmora očekuje netransformisanu okolinu ili djelimično transformiranu okolinu te na neki način doživljaj stapanja s prirodom.
Uz eko turizam vrlo često povezujemo vrste turizma kao što su prirodni turizam, ruralni turizam, agro turizam, itd…

Promovisanje prirodnih ljepota zaista je unosan biznis.

Eko destinacije Zahvaljujući ekotruizmu samo havajski koralni greben godišnje obezbjeđuje zaradu od oko 270 miliona eura.
„Ekoturizam je jedan od glavnih činilaca koji doprinosi očuvanju ostrva Galapagos
kornjaca

Razvoj ekoturizma u Crnoj Gori, prema međunarodnim okvirima je jos uvijek mali.
Razlozi su i nedovoljno razvijeni centri eko turizma,  nedostatak prave kampanje za podizanje svijesti kod ljudi o eko turizmu, i često  pogrešno shvaćenanje, odnosno  i svođenjem na logiku iskljucivo rentabiliteta, odnosno kapitala.

Eko turizam je prestižan, promotivan, profitabilan, i  značajno podiže imidz i ekonomiju turisticke destinacije.
Mjesta koja  razvijaju eko turizam razvijaju i prateće ekonomske aktivnosti u skladu sa ovim razvojem, 100% angažuju privredu i stvaraju dugoročnu održivost.
Crna Gora ima sve karakteristike potrebne da bi se razvio eko turizam.
Bogastvo morskom obalom, šumama, prirodnim rezervatima, nacionalnim parkovima, selima, rijekama, jezerima, planinama, prostorom, zdravim zemljištem, sve nam to omogućuje da se sigurno krećemo naprijed.

.

Advertisements